Collageen – de botopbouwende kracht van bottenbouillon

Collageen de botopbouwende kracht van bottenbouillon
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email
Share on whatsapp

Wat is collageen / gelatine?

Collageen is de intracellulaire “lijm” die je lichaam bij elkaar houdt in weefsels zoals huid, ligamenten, kraakbeen, botten en tanden.

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam. Het vormt tussen 25 en 35 % van het totale eiwit in het lichaam en is nodig voor het opbouwen van gezonde botten, kraakbeen, huid, tanden, slagaders, hoornvlies, placenta en zo ongeveer elke andere structuur in het lichaam.

Er zijn wel 28 verschillende types collageen(1)(2)(3)(4) maar de meest voorkomende zijn

  • Type I : huid , pees , vaatstelsel, organen, bot (hoofdcomponent van het organische botdeel)
  • Type II : kraakbeen (belangrijkste eiwitcomponent van kraakbeen)
  • Type III : netwerkbanen (hoofdcomponent van reticulaire vezels ). Het op één na meest voorkomende collageentype: samen met Type I in elastische weefsels zoals huid en bloedvaten
  • Type IV : vormen basale lamina (een extracellulaire matrix waarop een epitheellaag aangehecht is – basaal membraan)
  • Type V : cel oppervlakken, haren , en placenta

Menselijke botten bevatten over het algemeen 50 tot 70 % mineraal en 20 tot 40 % collageen, waarbij collageenvezels de structuur bieden en de constructie ondersteunen. (5)(6)

Goed gemaakte bottenbouillon is rijk aan collageen, niet alleen van de botten, maar ook van aangehechte huid en kraakbeen.

collageen triple helix structuurHoewel de gigantische drievoudige helix-eiwitten van collageen tijdens het koken ‘denatureren’ – dat wil zeggen afbreken -, krijgen we toch veel glycine, proline en andere aminozuren die nodig zijn om ons eigen collageen te maken. (7)

Proline en glycine zijn de sleutels tot treksterkte, veerkracht en watervasthoudend vermogen van gezond collageen. (8)(9)

Hoewel beide als “niet-essentiële” aminozuren worden beschouwd, kunnen de meeste mensen niet genoeg produceren en dus kan het drinken van bouillon en het eten van ander proline- en glycinerijk voedsel daarbij helpen.

Veel onderzoekers zijn van mening dat deze aminozuren als ‘voorwaardelijk essentieel‘ of ‘semi-essentieel’ moeten worden beschouwd.

Om sterke botten op te bouwen hebben we dus vooral collageen nodig.

De basisstructuur van botten zijn collageenvezels, deze vormen een vlechtwerk voor de afzetting van calciumfosfaat en andere mineralen.

Je kan dit zien als de wapeningsnetten in beton. De kruisverbindingen van collageen zijn heel belangrijk voor de sterkte van het hele bot en de weerstand tegen breuken, enz.

Sommige mensen hebben inderdaad wat men noemt ‘dikkebotten met veel calcium en andere mineralen, maar toch zijn ze zwak en scheuren, barsten of breken ze zoals ongewapend beton.

Bovendien neemt de collageenproductie in het lichaam af naarmate we ouder worden.

Denk aan droge huid, rimpels, broze botten, krakende gewrichten, osteoporose, …

Maar niet alleen ouder worden speelt een rol, ook ziekte of slechte gezondheid hebben een duidelijke invloed. (10)(11)

Diabetici kunnen bijvoorbeeld last hebben van verminderde botdensiteit, niet vanwege de lage mineraaldichtheid, maar omdat hun collageen beschadigd raakt door de geavanceerde glycatie-eindproducten (AGE’s) die ontstaan ​​wanneer de bloedsuikerspiegel chronisch hoog is.

Hoewel dit het duidelijkst is bij diabetici, zal iedereen die lijdt aan problemen met de bloedsuikerspiegel zoals hyperinsulinemie, insulineresistentie en metabool syndroom, AGE’s hebben die bijdragen aan osteopenie (tekort aan botmassa) en osteoporose (botontkalking). (hierover binnenkort meer in de artikels over insulineresistentie)

Er is een studie die aantoont dat glycine, één van de 3 meest voorkomende aminozuren in bottenbouillon/gelatine, mensen met diabetes type 2 kan helpen om hun bloedsuiker onder controle te krijgen. (12)(13) lees er meer over in het artikel De Vele Voordelen van Bottenbouillon

Mensen bij wie glycine als behandeling gebruikt werd, zagen een daling van hun HbA1c niveau en afname van ontsteking, wat suggereert dat glycine kan helpen om complicaties zoals weefselschade te voorkomen. (14)(15)(16)

Veel commerciële op gelatine gebaseerde producten, zoals bijvoorbeeld gummi’s of andere snoepgoed, bevatten ook een gigantische hoeveelheid suiker of andere ongewenste zoetstoffen of smaakversterkers en zijn niet geschikt voor mensen met diabetes type 2. Ook al zijn ze gelabeld als suikervrij, het hoofdingrediënt in bijna alle snoepgoed is maltitol, isomalt, maltodextrine, maltose, isomalt, …  waarvan we weten dat deze de bloedsuikerspiegel wel degelijk verhogen. (lees meer in Keto Zoetstoffen) Eigenlijk zijn deze voor niemand geschikt en zeker ook niet voor onze kinderen.

Maak zelf koolhydraatarme en suikervrije gummibeertjes en andere snoep voor je kids (en voor jou) met de receptjes op de site. Het is ook heel leuk om samen met de kindjes te doen en helemaal niet moeilijk.

De meest gepubliceerde studies met betrekking tot collageen focussen op osteo-artritis. (artrose) (slijtage van het botgewricht/de gewrichten)

Dr. Milam Adam, DSci van het Institute of Rheumatism Research in Praag (1928-2008) publiceerde in  1991 zijn onderzoek in Therapiewoche. (17)

Hij bestudeerde 120 patiënten met osteoporose over een periode van 3 jaar. De helft werd behandeld met een calcium supplement, de andere helft kreeg collageen hydrolysaat toegediend.

Het verlies van collageen en botdichtheid, alsook de waarschijnlijkheid van het oplopen van botfracturen was significant lager in de groep die collageen hydrolysaat kregen dan in de calcium groep.

Calciumsupplementen zijn niet echt opportuun. Je kan dan meer calcium in je circulatie hebben, maar dat betekent niet dat het terechtkomt waar het moet terechtkomen.

In 1996 publiceerde dezelfde Dr. Adam een tweede studie bij 108 post-menopauze vrouwen met osteoporose en minerale botdichtheid van minder dan 80%. Hij rapporteerde hierin dat collageen hydrolysaat de voordelen van calcitonine verhoogde en verlengde en dat het de algemene markers van botmetabolisme verbeterde. (18)(19)

Calcitonine is een hormoon dat de door de schildklier wordt uitgescheiden en een verlagend effect heeft op het calcium bloedgehalte.

Een gerandomiseerde gecontroleerde studie uit 2017, bij vrouwen post-menopauze, rapporteerde eveneens dat specifieke collageen suppletie resulteerde in een gunstige verschuiving in botmarkers, in die zin dat er verhoogde botvorming en verminderde botafbraak geconstateerd werd. (20)

MD Roland Moskowitz, rapporteerde in oktober van het jaar 2000 het succes van collageen hydrolysaat bij zowel osteoartritis als osteoporose. Het effect van calcitonine en collageen hydrolysaat toonde een opmerkelijk beter resultaat dan het gebruik van calcitonine alleen in het verhinderen van de afbraak van collageen in het bot. (21)

Hij concludeerde ‘dit maakt dat collageen hydrolysaat een therapeutische agent maakt van potentieel gebruik in de behandeling van osteoartritis en osteoporose. Bovendien maakt dat de hoge tolerantiewaarde van collageen hydrolysaat het veilig voor langdurig gebruik in deze chronische aandoeningen. ‘

Roland W. Moskowitz, MD, was hoogleraar geneeskunde en voormalig directeur en lid van de reumatologische klinische onderzoekseenheid en afdeling reumatische aandoeningen van het University Hospitals Case Medical Center in Cleveland, Ohio.

Meer informatie over Dr. Roland Moskowitz en zijn onderzoek vind je hier

Er zijn ondertussen nog vele onderzoeken gedaan en meer onderzoek blijft zeker nodig want wereldwijd lijden meer dan 200 miljoen mensen aan osteoporose.

Jarenlang werd (en wordt nog steeds) verwezen naar calcium in de preventie van en als ondersteuning bij osteoporose. Dit blijkt echter problematisch om verschillende redenen.

Eén daarvan is dat de explosieve verkoop van calciumsupplementen in het beste geval slechts een miniem resultaat geven. (22)

Er werd al vaker in de media en in andere publicaties gewaarschuwd voor de mogelijke schadelijke gevolgen van calciumsupplementen, gaande van nierstenen tot hartaanvallen met de dood tot gevolg vanwege de calcificatie van de slagaders en hartkleppen.

Natuurlijk moeten dit met een korrel zout genomen worden, want er wordt geen onderscheid gemaakt tussen de vormen van calcium die biologisch beschikbaar zijn voor het lichaam en de moeilijk opneembare vorm van calciumcarbonaat die in veel ‘over de toonbanksupplementen zit.

Het menselijk lichaam is ook niet ontworpen om te functioneren op geïsoleerde voedingsstoffen. Of het nu gaat om mineralen, vitaminen, aminozuren, enz… alles werkt samen en suppletie met het ene kan voor tekorten zorgen van het andere.

Bovendien wordt de opname van supplementen niet alleen beïnvloed door de vorm waarin het geleverd wordt, ook spijsverteringsstoornissen, zuur/base onevenwicht en combinatie met andere supplementen spelen een rol.

De focus voor preventie van osteoporose is inmiddels verschoven naar enorme doses vitamine D gecombineerd met calcium en eventueel andere mineralen. (23)

Hoewel dit een betere aanpak lijkt, houdt de fixatie op vitamine D geen rekening met de noodzaak van een juiste balans met vitamine A en K, niet alleen voor botopbouw maar voor de algehele gezondheid.

Vitamine A is en blijft nog steeds ondergewaardeerd en wordt vaak uit multivitaminen en mineralen supplementen gehouden.

Vitamine K en collageen komen steeds meer in supplementen voor, maar ook hier geldt in welke vorm, van welke bron, welke kwaliteit, enz…

Een echte aanrader is het boek The Calcium Paradox van DR. Kate Rheaume – Bleue (24)

Indien je een supplement wil gebruiken, hetzij een vitaminecomplex, hetzij een mineralencomplex, kies voor een product van farmaceutische kwaliteit en wees je bewust van de oorsprong, de vorm, de kwaliteit en de dosis van het betreffende supplement.

Als we ons afvragen hoe traditionele volkeren, die een heel leven lang dag in dag uit werkten en in beweging waren, toch flexibele gewrichten en sterke botten behielden, dan zou het antwoord wel eens kunnen liggen in hun van ‘kop tot staart’ voedingspatroon. Lees meer in Van Kop tot Staart – de echte kracht van bottenbouillon

Uiteraard is het goed dat er supplementen zijn die door de moderne wetenschap ondersteund worden, maar een supplement mag nooit een compensatie zijn van een slecht dieet.

You can't out supplement a bad diet

Een collageen supplement moet dan ook een aanvulling zijn op je ‘real food’ dieet!

Indien je collageensupplement wil gebruiken, dan raad ik je aan om ook hier het nodige onderzoek te doen en zeker geen ‘bulk’ producten te kopen.

Kies voor een hoog kwalitatief product van grasgevoerde dieren of dieren met vrije uitloop, niet-gedenatureerd, geproduceerd zonder solventen en uiteraard zonder toevoegingen.

Zoals de Collageen Peptides van Hunter & Gather

of gehydrolyseerd collageen van Great Lakes. Ze hebben nu niet alleen collageen hydrolysaat van de huid van dieren, maar ook van de botten. Je kan dus zeker afwisselen tussen de ene en de andere. Great Lakes heeft trouwens ook gelatine in poedervorm. Zowel van rund als van varken.

Great Lakes collageen hydrolysaat
great lakes varken gelatine poeder
great lakes runder gelatine poeder

Wist je trouwens dat Great Lakes al sinds 1922 bestaat en dat ze vroeger Greyslakes heetten. Hun eerste product was gelatine en ze waren ook de pionier van collageen hydrolysaat. In 1988 veranderden ze hun naam naar Great Lakes Gelatine Company.

Hunter & Gather daarentegen, is heel jong bedrijf, gevestigd in de UK, opgericht door Jeff en zijn echtgenote Amy. Ze hebben geen super groot assortiment, maar focussen op echt kwalitatieve producten. Jeff was dan ook onmiddellijk bereid om mij alle gevraagde informatie over ingrediënten en productieproces toe te sturen.

Ze hanteren een zeer open bedrijfspolicy en dan kan alleen maar als je niets te verbergen hebt. Zo’n mensen apprecieer ik ten zeerste en ik wil hun inspanningen dan ook graag steunen door hun producten aan te bevelen. Je vindt immers nog heel weinig bedrijven die zo gepassioneerd zijn om een eerlijk product op de markt te brengen. En geloof me, dat is niet evident in onze huidige maatschappij en cultuur. Ze staan dan ook op ‘Coach Sofie’s Keto Keuken voorraadlijst

Je kan hun collageen peptides via hun eigen site bestellen en als je er dan toch bent, bestel eens een potje van hun heerlijke mayonaise(s) mee. Gemaakt met avocado olie en eitjes van kippen met vrije uitloop. Ze zijn heerlijk!

Je kan er trouwens ook hart- en levercapsules bestellen. Als je dus geen orgaanvlees eet, dan is dit zeker een nuttig supplement.

Lees hun verhaal en bekijk hun producten op hun site

bronnen en referenties

  1. Ricard-Blum S. The collagen family. Cold Spring Harb Perspect Biol. 2011;3(1):a004978. Published 2011 Jan 1. doi:10.1101/cshperspect.a004978
  2. Gloria A. Di Lullo, Shawn M. Sweeney, Jarmo Körkkö, Leena Ala-Kokko, and James D. San Antonio – Mapping the Ligand-binding Sites and Disease-associated Mutations on the Most Abundant Protein in the Human, Type I Collagen – J. Biol. Chem. 2002 277: 4223-. doi:10.1074/jbc.M110709200
  3. Boek : Biochemistry of Collagens, Laminins, and Elastin: Structure, Function, and Biomarkers – ISBN 978-0-12-809847-9 – 2016 – https://doi.org/10.1016/C2015-0-05547-2
  4. Website – sigmaaldrich.com/life-science/metabolomics/enzyme-explorer/learning-center/structural-proteins/collagen.html
  5. Ricard-Blum S. The collagen family. Cold Spring Harb Perspect Biol. 2011;3(1):a004978. Published 2011 Jan 1. doi:10.1101/cshperspect.a004978
  6. Gloria A. Di Lullo, Shawn M. Sweeney, Jarmo Körkkö, Leena Ala-Kokko, and James D. San Antonio – Mapping the Ligand-binding Sites and Disease-associated Mutations on the Most Abundant Protein in the Human, Type I Collagen – J. Biol. Chem. 2002 277: 4223-. doi:10.1074/jbc.M110709200
  7. Boek : Brinckmann, Jürgen & Notbohm, Holger & Müller, P.. (2005). Collagen: Primer in Structure, Processing and Assembly. 10.1007/b98359.
  8. EASTOE JE. The amino acid composition of mammalian collagen and gelatin. Biochem J. 1955;61(4):589‐600. doi:10.1042/bj0610589
  9. Adrian Barbul, Proline Precursors to Sustain Mammalian Collagen Synthesis, The Journal of Nutrition, Volume 138, Issue 10, October 2008, Pages 2021S–2024S, https://doi.org/10.1093/jn/138.10.2021S
  10. Stsiapanava A, Olsson U, Wan M, et al. Binding of Pro-Gly-Pro at the active site of leukotriene A4 hydrolase/aminopeptidase and development of an epoxide hydrolase selective inhibitor. Proc Natl Acad Sci U S A. 2014;111(11):4227‐4232. doi:10.1073/pnas.1402136111
  11. Guan, J., Gluckman, P., Yang, P. et al. Cyclic glycine-proline regulates IGF-1 homeostasis by altering the binding of IGFBP-3 to IGF-1. Sci Rep 4, 4388 (2015). https://doi.org/10.1038/srep04388
  12. Mary C Gannon, Jennifer A Nuttall, Frank Q Nuttall, The metabolic response to ingested glycine, The American Journal of Clinical Nutrition, Volume 76, Issue 6, December 2002, Pages 1302–1307, https://doi.org/10.1093/ajcn/76.6.1302
  13. González-Ortiz M(1), Medina-Santillán R, Martínez-Abundis E, von Drateln CR. – Effect of glycine on insulin secretion and action in healthy first-degree relatives of type 2 diabetes mellitus patients.Horm Metab Res. 2001 Jun;33(6):358-60 DOI: 10.1055/s-2001-15421 PMID: 11456285
  14. Cruz, M., Maldonado-Bernal, C., Mondragón-Gonzalez, R. et al. Glycine treatment decreases proinflammatory cytokines and increases interferon-γ in patients with Type 2 diabetes. J Endocrinol Invest 31, 694–699 (2008). https://doi.org/10.1007/BF03346417
  15. Gameiro A, Reimann F, Habib AM, et al. The neurotransmitters glycine and GABA stimulate glucagon-like peptide-1 release from the GLUTag cell line. J Physiol. 2005;569(Pt 3):761‐772. doi:10.1113/jphysiol.2005.098962
  16. Sekhar RV, Patel SG, Guthikonda AP, et al. Deficient synthesis of glutathione underlies oxidative stress in aging and can be corrected by dietary cysteine and glycine supplementation. Am J Clin Nutr. 2011;94(3):847‐853. doi:10.3945/ajcn.110.003483
  17. Adam M. Welche Wirkung haben Gelatinepräparate. Therapiewoche 1991;41 :2456-61.
  18. Adam M(1), Spacek P, Hulejová H, Galiánová A, Blahos J. Postmenopausal osteoporosis. Treatment with calcitonin and a diet rich in collagen proteins – Revmatologická klinika, IPVZ, Praha. PMID: 8625373
  19. Adam M, Spacek P, Hulejová H, Galiánová A, Blahos J. [Postmenopausal osteoporosis. Treatment with calcitonin and a diet rich in collagen proteins] Casopis Lekaru Ceskych. 1996 Jan;135(3):74-78.
  20. König D, Oesser S, Scharla S, Zdzieblik D, Gollhofer A. Specific Collagen Peptides Improve Bone Mineral Density and Bone Markers in Postmenopausal Women-A Randomized Controlled Study. Nutrients. 2018;10(1):97. Published 2018 Jan 16. doi:10.3390/nu10010097
  21. Roland W. Moskowitz,Role of collagen hydrolysate in bone and joint disease,Seminars in Arthritis and Rheumatism, Volume 30, Issue 2,2000,Pages 87-99,ISSN 0049- 172,https://doi.org/10.1053/sarh.2000.9622.
  22. Bolland MJ, Leung W, Tai V, et al. Calcium intake and risk of fracture: systematic review. BMJ. 2015;351:h4580. Published 2015 Sep 29. doi:10.1136/bmj.h4580
  23. Vieth, Reinhold. (2005). The Pharmacology of Vitamin D, Including Fortification Strategies. Vitamin D. 2. 995-1015. 10.1016/B978-012252687-9/50064-4.
  24. Boek : Vitamin K2 and the Calcium Paradox – Kate Rhéaume-Bleue, B.Sc.,N.D.
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email
Share on whatsapp
WhatsApp
Sofie

Sofie

Belangrijk : Alle informatie op de Website en de inhoud van de blog, inclusief tekst, afbeeldingen en geciteerde statistieken, evenals al het andere materiaal dat hierin is opgenomen (‘de inhoud”), is alleen voor informatiedoeleinden. De inhoud is niet bedoeld als vervanging voor professioneel, medisch advies, medische diagnose en/of behandeling. Negeer geen medisch advies en raadpleeg altijd uw arts als u vragen heeft over een medische aandoening of voordat u iets implementeert dat u heeft gelezen of gehoord in onze inhoud of tijdens eventuele webinars, life video’s, enzovoort. Als bezoeker of gebruiker van de Website verbind je je ertoe op geen enkele wijze en onder geen enkele vorm dan ook het geheel of zelfs een deel van elementen waaruit de Website bestaat te kopiëren, te bewerken, te reproduceren, door te verkopen of op enige andere wijze te gebruiken. zie onze voorwaarden

Volg ons op

Recente berichten

Like onze pagina

Nieuwsbrief

Scroll naar top